Ik ben zo moe en voel mij oud en afgedankt.

Herinneringen spoken door mijn hoofd. Ik probeer afleiding te zoeken met de TV, video, foto’ s van mijn kleinkinderen en de koffie bijeenkomsten beneden in de groepsruimte. Maar ik blijf zo moe. Ik voel mij alleen, ieder leid zijn eigen leven en heeft het druk. Ik neem het niemand kwalijk want ik heb zelf ook  zo geleefd. Druk , druk, druk en nu alleen en moe. Steeds weer die herinneringen die door mijn hoofd spoken, of ik nu slaap of wakker ben, als vers bloed blijft het stromen. Soms zie ik maar zo mijn vader of moeder weer. Zaken vallen op zijn plaats, moet je daar nu 85 voor worden ?

Ik wilde  iedereen helpen,  de hele wereld verbeteren, voor de natuur zorgen, dat wat ik bij mijn ouders gezien had zette ik met volle vaart voort, ik schreef brieven naar de burgemeester en de koningin,  iedereen moest het weten. Ik kon niet stoppen, geen rust vinden, niet loslaten. Ik overschreeuwde mijn pijn, verdriet en leegte en klampte mij vast aan Jan, mijn man, de jonge konijntjes zonder moeder,   kinderen,  de hond die ziek was of mijn verzamelingen foto’ s, postzegels, speldjes, poppen, antieke huisraad. Mijn kleindochter vond het stinken naar oude troep bij oma. Later leerde ik mij te uiten door te gaan schilderen en kon ik in mijn schilderijen mijn gevoelens en boodschap kwijt maar los laten lukte niet, iedereen moest het weten.

Mijn man Jan is dood.

Opeens op een ochtend dacht ik wat is het stil naast mij. Jan was al koud. Gewoon lekker ingeslapen. Pracht dood. Maar ik blijf achter, alleen, eenzaam.

Mijn te vroeg overleden ouders aanbad ik, wat had ik veel liefde en warmte van hen gehad, dit wilde ik doorgeven aan mijn kinderen, ik wist al jong dat ik moeder wilde worden. Pas nu beginnen langzaam maar zeker ook andere beelden naar boven te komen. Niet meer alleen de beelden van samen oogsten, fruit maken, de dieren op de boerderij, de gezelligheid, samen eten aan de grote tafel, alle mensen die altijd welkom waren en geholpen werden door mijn ouders met eten, drinken, onderduiken.

Nu komen ook de beelden van het slachten van de varkens , de oorlog met geüniformeerde mannen, geweren,  het geheim van de onderduiker die mij wel heel erg aardig vond, de westerling in de honger winter die meer dan eten wilde van mij. Herinneringen aan het vertrek van het platteland naar een flat in het westen van het land, oppassen  op mijn verwende gehandicapte zusje waar alles voor moest wijken.

“Graag een kopje thee zonder suiker, dank u zuster”

Ik ging naar de huishoudschool waar ik leerde om een goede vrouw en moeder te worden. Toen mijn ouders weer terug naar een boerderij gingen mocht ik in het westen van het land blijven. Ik ging als 15 jarige werken als hulp in een gezin, het meisje dat alles doet zoals op de kinderen passen, huishouden, in de winkel helpen, de man des huizes aandacht geven, etc……… totdat ik hoorde dat mijn oma ziek was. Ik heb vervolgens mijn oma 3 maanden verpleegd tot ze dood ging.  Ik bedacht dat ik verpleegster wilde worden en  ging de vooropleiding doen. Dat kon nog net omdat ik nog geen 18 was .

“dat koekje kan u weer mee nemen zuster, neem het maar lekker zelf, het is niet goed voor mij, ik ben altijd te zwaar geweest, ik deed regelmatig aan de lijn, vele diëten heb ik gevolgd maar ik bleef te zwaar ”

De opleiding heb ik niet afgemaakt want ik ging trouwen en mijn Jan helpen in het bedrijf. Jan was de man van mijn dromen, we kenden elkaar uit de kerk, hij was keurig opgevoed en als maagd gingen we het huwelijk in. Al snel werd ik zwanger en werd onze dochter Maria geboren. Vervolgens  heb ik nog 2 miskramen gehad waarna mijn baarmoeder verwijderd werd.  Jan en ik  leefden intens, met het bedrijf stonden we altijd voor iedereen klaar maar ook in het kerke leven en als vrijwilliger voor oude mensen waren we druk . Toen Maria 6 jaar oud was kwam na lang wachten Pedro, haar door ons geadopteerde broertje. Ik was begin dertig,.

“zuster wat ziet u er weer fantastisch uit en wat heeft u uw haren mooi gekleurd, dat deed ik vroeger ook, oorlogs kleuren, ying-yang, strepen, het kon mij niet gek genoeg, misschien moet ik weer eens naar de kapper ?”

Pedro was net bij ons en toen overleden kort achter elkaar mijn moeder en vader, beiden aan kanker, beiden nog geen 60. Het was een rare tijd, ik was veel weg om voor mijn ouders te zorgen.  Jan runde zowel het bedrijf als het gezin en de buren hielpen regelmatig met oppassen en gingen tussen de middag eten met  Maria en Pedro. Ik huilde veel in die tijd, tussen Jan en mij ontstonden er spanningen en de kinderen trokken zich terug.  Jan en ik zijn in therapie gegaan want we wilden bij elkaar blijven, ondanks alles hielden we immers van elkaar, je weet wat je hebt en niet wat je krijgt en je kan je kinderen dat toch ook niet aandoen, zeker niet Pedro die al de nodige beschadigingen en verlatingen heeft meegemaakt.  Toen alles achter de rug leek  besloten we om nog een kind te adopteren, het duurde allemaal vrij lang omdat men wilde dat ik eerst het overlijden van mijn ouders goed zou verwerken. Maria was 15 en Pedro 13 toen Gina bij ons kwam.

“Wilt u ook een doekje over de TV halen zuster, die stof blijf ik maar zien en zou u straks mijn kousen nog eens om hoog willen trekken, ik heb het gevoel dat ze tussen mijn knieën blijven hangen, dat knelt aan mijn benen, misschien moet ik langs de huisarts met de schuurplekken ”

Maria begon uit te gaan, vriendjes te krijgen en wist zeker dat zij geen kinderen wilde. Ze riep dan “ Het moet stoppen ! Ik wil niet dat mijn kinderen voelen wat ik voel, ik wil mijn vlees en vers bloed dat niet aandoen “ . Ik moest er altijd om lachen en zag het als puberaal gedrag.  Ze was realistisch genoeg om  er niet haar handen voor in het vuur te steken.  “ Ik weet niet hoe het leven zal lopen” zei ze dan, “ maar mijn uitgangspunt  is duidelijk ; ik wil niet zelf kinderen op de wereld zetten “ .  Op school bracht ze dat provocerend naar voren door haar klas genoten te beschuldigen van egoïsme door zelf een kind te willen baren terwijl er zoveel kinderen zijn die hun zorg, liefde en ondersteuning hard nodig hebben. Waarom moet je dan zo nodig zelf ook nog kinderen op de wereld zetten ? Maria was als oudste dochter een echte steunpilaar in het gezin. Ze regelde veel en hielp ons als Jan en ik weer eens ruzie hadden, ze kon goed luisteren en scherp analyseren.

Nu ik  al die beelden langs zie komen,  denk ik dat ik haar signaal van innerlijke nood niet heb kunnen of willen zien. Jan en ik vonden het ongezond dat ze al heel jong een vriendje had, ze deden werkelijk alles samen. Als ik nu die beelden langs zie komen denk ik dat ze compenseerde wat ze bij ons thuis miste, ze vluchten in  elkaar, dat was veilig, dat was vertrouwd. Ze was ziekelijk jaloers en uiteraard liep dat uiteindelijk mis. Wij hadden het aan zien komen en zeiden dat dit beter voor haar was en er nog mannen genoeg rond liepen; geen hand vol maar een land vol. Ze wilde zich niet door ons laten troosten, ze liet ons niet toe, het was alsof ze een muur om zich heen had gebouwd. Letterlijk kocht ze grote leren jassen waarin ze zich veilig voelde. Ik maakte mij ernstig zorgen over Maria haar drank en drugs gebruik en contacten met mannen, ze werd ook steeds maar dikker net als ik. Maria liet ons niet toe in haar leven, ze werkte hard, haar werk was haar leven. Maria heeft net als ik haar mening en visie over wat er gebeurd in de maatschappij.  Zij start gerechtelijke procedures, schrijft columns en organiseert stakingen. Als ik de beelden voor bij zie komen vraag ik mij af of Maria zo geworden is doordat Jan en ik  vaak verschil van mening hadden en daar met Maria zo goed over konden praten  en Maria veel regelde en zorgde binnen het huishouden en gezin. Had ik wat anders moeten doen ?

“Het gaat goed zuster, ik ben wel moe maar ik heb geen afspraken, ik hoef niet te werken, ik zit hier maar, dag na dag, dus het gaat goed, wat zou er mis kunnen zijn, beetje hoofdpijn maar dat heb ik al mijn hele leven, geen dokter die mij daarvan af heeft kunnen helpen”

Ook Pedro heeft een kleffe relatie, hij is net als ik met zijn jeugdliefde uit de kerk getrouwd en heeft een groot gezin gesticht. Maar dat alles pas nadat hij dreigde ten onder te gaan aan een soort van Goeroe. Deze man had altijd open huis, de jongeren konden in en uit lopen bij hem, zij kregen drinken en chips, er werden films gekeken,  met elkaar gepraat, gekaart, tafeltennis e.d..  Goeroe kon goed luisteren , begreep de jongeren en zij droegen hem dan ook op handen. Ik zag er eerst geen kwaad in totdat bleek dat er ook porno gedraaid werd. Toen was het ‘ over en uit’  met Goeroe en heb ik aangifte gedaan.  Pedro nam het mij kwalijk en was boos op mij. We hebben het nooit goed uit kunnen praten, ook hij leek een muur om zich heen te hebben gebouwd. Zijn jeugdliefde wist door die muur te breken en zij storten zich in elkaars armen. Ik mag genieten van de kleinkinderen en misschien komen er nog wel achter kleinkinderen binnenkort.   Pedro heeft nooit iets losgelaten over Goeroe, ik weet niet of hij alleen porno gekeken heeft of dat hij ook zelf seksueel misbruikt is en of er opnames van hem gemaakt zijn. Ik vermoed dat Pedro veel heeft mee gemaakt. Ik ben ook bang geweest dat hij zelfmoord zou plegen. Maar Pedro heeft het hoofdstuk op slot gedaan en de sleutel weggegooid. Hoe had ik hem hier tegen kunnen beschermen, wat had ik anders moeten doen ?

‘ natuurlijk mag de maatschappelijkwerkster langs komen, als ze tijd heeft kan ze altijd een kop koffie bij mij komen halen, ik loop niet weg, ik zit hier gewoon, ik zie het wel, als ze langs wil komen is ze welkom “

Gina was erg laat met vriendjes, ze voelde zich onzeker over zich zelf en niet mooi. Ze flirte wel maar als het er op aan kwam wees ze de jongens af en hield afstand. Gina bleek bij haar baantjes geld achterover te drukken, hiermee trakteerde ze als ze uit ging en kocht kleine kado ‘ tjes voor iedereen. Ze wilde zo graag aardig gevonden worden. Ik dacht altijd dat dat met haar adoptie te maken zou hebben. Ze is in therapie gegaan. Toen Gina ongeveer 25 was kreeg ze een verhouding met een man die bijna net zo oud is als Jan en ik.  Peter  was een ontzettend leuke vent. Natuurlijk had ik het vanzelfsprekender gevonden als Gina een vriend van haar eigen leeftijd had, maar ik begreep dat ze op hem viel. Want Peter kon ontzettend goed luisteren, hij heeft humor, weet over bijna alle onderwerpen iets te vertellen en ziet er ook nog eens heel goed uit. Ze hadden een paar maanden geheime verkering en stiekeme afspraakjes voordat  iedereen het mocht weten. Het was wel een heel gedoe want Peter was getrouwd en had kinderen die met Gina op school hadden gezeten. Zijn scheiding zette thuis alles op zijn kop. Zijn ex en kinderen hebben moeite met zijn keuze en hebben het contact verbroken. Peter is er van overtuigd dat hij de goede stap heeft gezet. Schijnbaar moeiteloos verhuisde hij uit zijn mooie huis bij het park naar het kleine flatje van Gina. Door alle alimentatieverplichtingen heeft hij nog maar een schijntje te besteden in vergelijking met wat hij gewend was, dat lijkt voor hem geen punt. “ liefde en vrijheid betekenen veel meer” , aldus  Peter. Gina keek als hij zoiets zei met glunderende, stralende, zwijmelende ogen naar hem  op.   Toen ze ongeveer zeven jaar samen woonden sloeg bij Gina de twijfel toe. Over Peter kwam geen kwaad woord over haar lippen maar ze kreeg rammelende eierstokken. Peter voelde niets voor een tweede leg. Ik weet dat de kinderwens aan Gina knaagt maar ze is nog steeds bij Peter en in plaats van kinderen te verzorgen, verzorgt ze nu Peter. Peter raakte betrokken bij een auto ongeluk, zijn benen raakten bekneld en hij is nu van onderen verlamd en zit in een rolstoel. Enerzijds ben ik trots op haar maar aan de andere kant vraag ik mij af waar ze deze opoffering aan over gehouden heeft. Had ik misschien haar toch moeten  adviseren en steunen om toch zwanger te worden zodat die geweldige moeder die in haar schuilt tot bloei kon komen ? Zodat ik ook van haar kleinkinderen had kunnen genieten.  En Peter, ach die had zich misschien wel bedacht als hij Gina met haar prachtige buik zag.

“de aardappelen graag zonder jus zuster, ik moet een beetje op mijn lijn letten nu ik niet meer naar de sportschool  ga, wel een extra schepje groente graag en wilt u er een glas wijn bij schenken uit de fles op de kast “

Als ik jarig ben en met kerst komen de kinderen altijd even langs om te kijken of ik nog leef. Heel soms komt er tussen door nog iemand zijn neus om de hoek steken. Vaak zijn ze ook zo weer vertrokken. Ze hebben het druk met hun eigen leven. Wat moeten ze met zo’ n oud mens in een bejaarden flat ? In het begin probeerde ik het nog allemaal bij te houden, wat voor werk ieder deed, de scholen van de kleinkinderen en de vakanties. Dat gaat niet meer, ik vergeet het, en zij denken dat ik geen belangstelling heb.

“Wat mij betreft is het klaar, ik ben moe, ik blijf maar moe en wil net als Jan lekker inslapen, morgen niet meer wakker worden, het is goed zo”

oud en afgedankt Lenette van Dongen

op de site geplaatst 22 augustus 2009   -